We gaan regelmatig in gesprek met voedingsexperts over hun persoonlijke verhaal, kijk op voeding en praktische tips voor elke dag. Deze keer Sidney, leefstijlcoach en oprichter van Si Senza. Zij vertelt hoe coeliakie haar relatie met eten veranderde en waarom ze liever kijkt naar wat je kunt toevoegen dan naar wat je moet laten.
Op je website vertel je dat je passie voor voeding vanuit je eigen ervaringen is ontstaan. Kun je ons meenemen in die persoonlijke reis?
Mijn interesse in voeding is heel persoonlijk begonnen. Sinds 2016 weet ik dat ik coeliakie heb. Daardoor moest ik bewust kijken naar wat ik at en merkte ik hoeveel verschil passende voeding voor mij kon maken.
Ook heb ik ervaren hoeveel houvast dagelijkse gewoontes kunnen geven in een moeilijke periode. Nadat mijn moeder overleed toen ik achttien was, hielpen structuur en bewegen mij om beter voor mezelf te zorgen, en ging ik mijzelf stap voor stapje beter voelen.
Later zag ik tijdens mijn werk in de GGZ hoe lastig het kan zijn om gewoontes te veranderen. Weten wat goed voor je is, betekent nog niet dat het lukt om het te doen. Na mijn studie pedagogiek en vijf en een half jaar in de GGZ volgde ik daarom de opleiding tot leefstijlcoach. Met Si Senza breng ik die ervaringen samen: voeding begrijpelijk maken en veranderingen klein genoeg maken om vol te houden.
Je moest door je coeliakie al jong anders naar voeding kijken. Hoe heeft dat jouw relatie met eten gevormd?
Ik leerde etiketten lezen, vragen stellen en vooruitdenken. Maar ook grenzen aangeven: iets afslaan omdat mijn lichaam er niet tegen kan, ook als iemand het speciaal voor mij heeft gemaakt.
Tegelijkertijd wil ik dat eten leuk blijft. Ik houd van koken, uit eten gaan en samen genieten. Die combinatie neem ik mee in mijn begeleiding: goed voor jezelf zorgen en ruimte houden voor plezier.
Wat betekent gezonde voeding voor jou?
Voeding die je lichaam geeft wat het nodig heeft, die je lekker vindt en die past in je dagelijks leven. Niet alleen kijken naar wat je kunt weglaten, maar juist naar wat je kunt toevoegen.
Veel mensen vragen zich af: “Heb ik vandaag niet te veel gegeten?” Ik vind het minstens zo interessant om te vragen: “Heb ik mezelf vandaag voldoende gevoed?” Een maaltijd kan er gezond uitzien, maar toch te klein of eenzijdig zijn om je goed te verzadigen.
Aan welke signalen merk je dat je lichaam niet de juiste brandstof krijgt?
Snel weer honger hebben na een maaltijd, vaak weinig energie hebben of ’s avonds enorme trek krijgen, kunnen aanleiding zijn om je eetpatroon te bekijken. Eet je voldoende? Hoe zijn je maaltijden samengesteld? Sla je maaltijden over?
Het zijn geen bewijzen dat je verkeerd eet. Ook slaap, stress en medische oorzaken kunnen meespelen. Bij aanhoudende of onverklaarde klachten is het belangrijk om naar de huisarts te gaan.
Je gelooft niet in strenge diëten, calorieën tellen of ingewikkelde voedingsregels. Kun je dat toelichten?
Ik wil mensen leren begrijpen wat ze nodig hebben, zodat ze zelf keuzes kunnen maken. Als je voortdurend bezig bent met wat niet mag, kan eten juist veel onrust geven.
Calorieën bijhouden kan voor sommige mensen tijdelijk inzicht geven, maar het is geen voorwaarde om beter te leren eten. In mijn begeleiding kijken we naar maaltijden, gewoontes en haalbare aanpassingen. Bijvoorbeeld een lunch samenstellen waar je de middag prettig op doorkomt.
Hoe kijk je vanuit je eigen ervaring en vakgebied naar gluten?
Voor mij is strikt glutenvrij eten noodzakelijk vanwege coeliakie, een auto-immuunziekte. Ook kruisbesmetting met gluten is daarbij belangrijk.
Maar mijn persoonlijke noodzaak is geen algemeen voedingsadvies. Voor iemand die gluten goed verdraagt, kunnen volkorenproducten juist een waardevol onderdeel van het eetpatroon zijn.
Denk je dat veel mensen baat hebben bij minder gluten?
Zonder medische aanleiding zou ik gluten niet standaard schrappen. Bij veel klachten is het altijd verstandig om een onderzoek aan te vragen bij je huisarts en nooit op eigen initiatief glutenvrij gaan eten. Doe je dit toch dan kan onderzoek naar coeliakie minder betrouwbaar worden.
Hoe kijk je naar zuivel binnen een gezond voedingspatroon?
Zuivel kan prima passen en levert onder andere eiwitten en calcium. Zelf gebruik ik bijvoorbeeld graag skyr of kwark.
Wanneer kan het zinvol zijn om minder of geen zuivel te gebruiken?
Bij lactose-intolerantie kan minder lactose helpen; helemaal zuivelvrij eten is vaak niet nodig. Bij een koemelkeiwitallergie is de aanpak anders: lactosevrije melk is dan geen geschikte vervanging.
Ook persoonlijke of duurzaamheidsredenen kunnen meespelen. Kijk vooral hoe je de voedingsstoffen goed vervangt en vraag hulp waar nodig.
Zie je een risico dat mensen gluten of zuivel vervangen door producten die wel glutenvrij of plantaardig zijn, maar sterk bewerkt?
Ja, soms denken mensen dat glutenvrij automatisch gezonder is. Maar “glutenvrij” en “plantaardig” zeggen op zichzelf weinig over de voedingswaarde. Een glutenvrij koekje blijft een koekje, en een plantaardig alternatief bevat niet automatisch evenveel eiwit als zuivel.
Ik kijk daarom naar wat een vervanger daadwerkelijk toevoegt, zoals vezels, eiwitten en andere voedingsstoffen.
Hoe kijk jij aan tegen ultra-bewerkte voeding?
Ik kies graag een basis van groenten, fruit, peulvruchten, noten en volwaardige maaltijden. Veel ultrabewerkte snacks leveren relatief veel suiker of zout en weinig vezels.
Maar bewerking alleen bepaalt niet hoe gezond iets is. Je hoeft niet alles zelf te maken of bang te worden voor een verpakking. Gemak mag helpen om goed voor jezelf te zorgen. Het is in mijn coaching altijd het doel om je de tools te geven zodat je zelfstandig betere voedingskeuzes kunt maken.
Hoe kunnen consumenten ultra-bewerkte voeding herkennen in de supermarkt?
De ingrediëntenlijst kan aanwijzingen geven, zoals combinaties van aroma’s, kleurstoffen en zoetstoffen. Maar een lange lijst of een onbekend ingrediënt maakt iets niet automatisch ongezond.
Kijk ook naar de voedingswaarde: hoeveel vezels, suiker en zout bevat het? Vergelijk soortgelijke producten. En jullie geweldige app natuurlijk!
Bestaan er verpakte producten die niet of nauwelijks ultra-bewerkt zijn?
Zeker. Denk aan naturel diepvriesgroenten, ongezouten noten, havermout, naturel yoghurt en bonen in blik. Een verpakking betekent niet dat een product sterk bewerkt is.
Welke productcategorieën lijken gezond, maar zijn vaak behoorlijk bewerkt?
Bijvoorbeeld sommige eiwitrepen, ontbijtgranen en gezoete yoghurtdranken. Woorden als “protein” of “natuurlijk” vertellen niet het hele verhaal. De samenstelling verschilt per product. Kijk daarom altijd zelf achterop de verpakking.
Welke verpakte producten krijgen onterecht een ongezond imago?
Diepvriesgroenten en peulvruchten uit blik worden soms onderschat. Ook volkorenbrood kan ondanks bewerking een voedzame keuze zijn voor wie gluten verdraagt.
Hoe ziet een normale eetdag er voor jou uit?
Ik ontbijt bijvoorbeeld met skyr, chia en fruit. De lunch kan een restje van het avondeten zijn of een maaltijd met eieren en groenten zie ik als mijn ‘noodmaaltijd’ dit is iets wat ik altijd in huis heb om op terug te vallen. Super handig, dit behandel in ook in mijn coaching :). ’s Avonds kook ik graag: bijvoorbeeld een curry of kip met rijst en veel groenten. Alles is voor mij glutenvrij vanwege mijn coeliakie.
Ik houd van afwisseling en lekker eten. Mijn eetdag is geen vast schema dat iemand anders moet kopiëren.
30. Naar welke producten grijp jij als je weinig tijd hebt, maar toch voedzaam wilt eten?
Eieren, skyr, diepvriesgroenten, bonen of kikkererwten uit een pot en restjes van de vorige dag. Daarmee kun je snel iets samenstellen.
Een praktische tip is om bij het avondeten een extra portie te maken voor de lunch. Je hoeft niet voor iedere maaltijd opnieuw te beginnen.
Als lezers één ding anders zouden gaan doen, wat zou je adviseren?
Kies één maaltijd waarna je vaak snel weer trek hebt en kijk wat je daaraan kunt toevoegen. Misschien is je lunch te klein, of ontbreken er eiwitten of vezels.
Een salade met alleen groenten kun je bijvoorbeeld aanvullen met meer eiwitten (kip/vlees/vis/vega) en koolhydraten (pasta/brood/crackers) en vetten (olijfolie/avocado/ei) voor meer verzadiging. Kijk vervolgens wat dat doet met je honger en energie. Begin met een haalbare verandering, in plaats van je hele eetpatroon om te gooien.
Waar kunnen mensen jou volgen of terecht als ze meer willen leren over jouw aanpak?
Op Instagram vind je mij via @si_senza. Daar deel ik praktische tips en recepten voor lekker, voedzaam eten.
Denk jij regelmatig: “Ik eet best gezond, waarom heb ik dan toch zoveel trek, cravings en energiedips?” Met mijn traject Eten voor Energie help ik je onderzoeken wat jij nodig hebt en vertalen we dat naar haalbare gewoontes.
Via deze link kun je contact opnemen voor een matchcall. Daarin bespreken we waar je tegenaan loopt, wat je graag wilt veranderen en of mijn begeleiding bij je past.
