Minder bewerkt eten volgens de nieuwe Amerikaanse Voedingsrichtlijnen

Als je je een beetje met voeding bezig houdt, is het je vast niet ontgaan: Amerika heeft nieuwe voedingsrichtlijnen. Eén van de belangrijkste boodschappen luidt: eat real food, oftewel: eet echte voeding en vermijd ultra-bewerkte producten. Een advies waar de meeste experts het over eens zijn. Toch is er ook kritiek op de richtlijnen. In dit artikel geven we een overzicht van wat de nieuwe richtlijnen inhouden en wat de belangrijkste kritiekpunten zijn.

Wat houden de nieuwe richtlijnen in?

De nieuwe richtlijnen gelden voor de periode 2025 tot en met 2030. De nadruk ligt op echte, onbewerkte voeding en er wordt expliciet gewaarschuwd tegen ultra-bewerkte producten en toegevoegde suikers. De richtlijnen kunnen worden samengevat in de volgende tien punten.

1. Eet vooral ‘echte’ voeding

De richtlijnen leggen sterk de nadruk op onbewerkte en minimaal bewerkte voedingsmiddelen. Ultra-bewerkte producten worden gezien als een belangrijke oorzaak van chronische ziekten.

2. Stem je calorie-inname af op je lichaam

Eet niet te veel en niet te weinig, maar passend bij je leeftijd, geslacht, lichaamsbouw en mate van beweging.

3. Zorg voor voldoende eiwit bij elke maaltijd

Eiwit krijgt een centrale rol. Zowel dierlijke bronnen (vlees, vis, eieren, zuivel) als plantaardige bronnen (peulvruchten, noten, zaden, soja) worden aanbevolen.

4. Zuivel maakt nadrukkelijk deel uit van een gezond voedingspatroon

Zuivel wordt aanbevolen, inclusief volvette varianten zonder toegevoegde suikers, vanwege de bijdrage aan eiwitten, vetten en micronutriënten.

5. Eet dagelijks groenten en fruit

Groenten en fruit blijven essentieel, bij voorkeur in hun hele, onbewerkte vorm en verspreid over de dag.

6. Ondersteun een gezonde darmflora

Vezelrijke voeding (zoals groenten, fruit en gefermenteerde producten) wordt aangemoedigd ter ondersteuning van een gezond microbioom.

7. Kies voor ‘gezonde vetten’

De richtlijnen noemen vetten uit onder andere vis, noten, zaden, olijfolie en zuivel. Dierlijke vetten worden niet langer expliciet afgeraden, mits met mate gebruikt.

8. Beperk toegevoegde suikers sterk

Toegevoegde suikers en zoetstoffen worden zoveel mogelijk afgeraden. Volgens de richtlijnen bestaat er geen ‘gezonde’ hoeveelheid toegevoegde suiker.

9. Let op zout en wees terughoudend met alcohol

Natrium (zout) moet beperkt blijven. Voor alcohol geldt: minder is beter voor de gezondheid. Voor sommige groepen wordt geadviseerd helemaal geen alcohol te drinken.

10. Aandacht voor levensfasen en kwetsbare groepen

Er zijn specifieke voedingsrichtlijnen voor baby’s, kinderen, zwangeren, ouderen en andere groepen met bijzondere voedingsbehoeften.

Hoe is dit anders dan voorheen?

De richtlijnen worden gepresenteerd als een ‘historische reset’. Hieronder de voornaamste verschillen.

• In de nieuwe (omgekeerde) voedingspiramide staan groenten, fruit, eiwitten en gezonde vetten bovenaan, in plaats van granen.

• Waar de focus eerder sterk lag op calorieën, ligt deze nu meer op voedingskwaliteit en het vermijden van ultra-bewerkte voeding.

• Dierlijke producten (zoals vlees en volle zuivel) en gezonde vetten krijgen een prominentere plaats, in tegenstelling tot de low-fat-doctrine van het verleden.

• Granen en koolhydraten schuiven naar beneden: volkoren granen worden nog steeds aanbevolen, maar krijgen een minder centrale rol, terwijl bewerkte koolhydraten en wit brood worden afgeraden.

• Suiker en bewerkte voeding: sterk bewerkte voedingsmiddelen, frisdrank en toegevoegde suikers worden expliciet afgeraden.

Wat zeggen de critici?

De nieuwe voedingsrichtlijnen maken veel los en krijgen zowel lof als kritiek. De belangrijkste kritiekpunten staan hieronder.

Duurzaamheid en milieu ontbreken vrijwel

Critici wijzen erop dat de richtlijnen relatief veel nadruk leggen op dierlijke voeding, terwijl deze doorgaans een grotere ecologische voetafdruk heeft. Daarnaast wordt erop gewezen dat meerdere wetenschappers die betrokken waren bij de totstandkoming van de richtlijnen financiële banden hebben met de vlees- en zuivelindustrie, zoals bijvoorbeeld met de National Cattlemen’s Beef Association.

Tegenstrijdigheden

De richtlijnen bevatten op sommige punten tegenstrijdigheden. Zo wordt aangeraden meer vlees en volvette zuivel te eten en wordt verzadigd vet in een positiever daglicht gezet, terwijl tegelijkertijd wordt geadviseerd om minder dan 10% van de calorieën uit verzadigd vet te halen.

Foutjes in de onderbouwing

Er zijn ook inhoudelijke foutjes gesignaleerd in de wetenschappelijke onderbouwing. Zo wijst Jaap Seidell in Een Podcast over Voeding erop dat olijfolie sterk wordt aanbevolen vanwege de essentiële vetzuren. Hoewel olijfolie een gezonde keuze is, bevat het juist maar weinig essentiële vetzuren.

Te veel nadruk op individuele verantwoordelijkheid

Professor Marion Nestle bekritiseert vooral dat het beleid sterk de nadruk legt op individuele verantwoordelijkheid: mensen moeten zelf maar uitzoeken hoe ze gezond eten. Tegelijkertijd maakt het voedselsysteem,met marketing, prijsstructuren en beschikbaarheid, gezonde keuzes vaak lastig. Er is weinig aandacht voor het aanpassen van de voedselomgeving en dat is een gemiste kans.

Alcoholadvies flink afgezwakt

Het alcoholadvies luidt nu: minder alcohol drinken is beter voor de gezondheid. Concrete limieten ontbreken, terwijl wetenschappelijk steeds vaker wordt geadviseerd om alcohol helemaal te vermijden.

Conclusie

De nieuwe voedingsrichtlijnen zorgen voor veel discussie en zetten bestaande voedingsadviezen deels op hun kop. Toch is er één advies waar vrijwel iedereen het over eens is: eet zoveel mogelijk onbewerkte, herkenbare voedingsmiddelen. Daar sluiten wij ons bij FLTRD natuurlijk volledig bij aan.

Hulp nodig om minder bewerkt te eten? Download onze gratis app.